Choć na języku polskim najczęściej nauczyciel wymaga od nas pisania rozprawek, opowiadań lub streszczeń, to w rzeczywistości niekiedy potrzebna jest wiedza na temat tego, jak stworzyć dobry esej. Na pierwszy rzut oka esej może się wydawać jedną z najłatwiejszych form wypowiedzi, jednakże w jego "swobodzie" kryje się wiele pułapek.

Przede wszystkim w eseju musimy mieć jasno wyznaczony tor naszych rozważań. To jego musimy się trzymać i starać się nie "zbaczać z kursu". W eseju bowiem bardzo łatwo stracić główną, najistotniejszą myśl, rozmieniając się na drobne przy mniej ważnych zagadnieniach.

Przed rozpoczęciem pisania analizy wiersza, pamiętajmy o czterech głównych sprawach, na które musimy zwrócić uwagę:

1.Kto mówi w wierszu ( kto jest podmiotem lirycznym wiersza, osobą mówiącą w wierszu, "ja" lirycznym).

Staraj się unikać jednego z podstawowych błędów, polegającego na utożsamianiu autora wiersza z podmiotem lirycznym!
Znajdź w wierszu odpowiedzi na następujące pytania:

-Czy postać "ja" lirycznego jest widoczna, wyraźna w wierszu?
-Czy podmiot liryczny jest kobietą czy mężczyzną
-Czy osoba mówiąca w wierszu jest młoda czy starsza?
-W czyim imieniu wypowiada się podmiot liryczny?
-W jakiej sytuacji znajduje się osoba mówiąca w wierszu?
-Czy "ja" liryczne można utożsamić z autorem wiersza?

2.Do kogo zwraca się podmiot liryczny:

* Czy podmiot liryczny kieruje wypowiedź do konkretnego osoby?
* Czy adresatem wiersza jest grupa osób czy jednostka?
* Kim jest adresat wiersza (konkretnym człowiekiem, Bogiem, zwierzęciem, przedmiotem)?
* Czy "ja" liryczne zwraca się do osoby, której zadedykowano wiersz?
* Czy podmiot liryczny zwraca się do samego siebie?

3.O czym mówi podmiot liryczny

-Co jest podstawowym tematem wiersza?
-Czy miejsce, w jakim znajduje się podmiot liryczny ma istotne znaczenie?
-Czy czas w wierszu ma znaczenie (epoka)?
-Jakie znaczenie dla treści wiersza ma jego tytuł?
-Czy dedykacja może pomoc w interpretacji wiersza?
-W jakim celu powstał wiersz (żeby wzruszać, bawić..)?

4. W jaki sposób..

* Czy wiersz jest monologiem wewnętrznym?
* Do jakiego gatunku lirycznego należy utwór (hymn, sonet..)?
* W jakim stylu został napisany wiersz?
* Czy wiersz ma tytuł?
* Czy wiersz ma motto albo dedykację?
* Czy wiersz ma szczególny układ graficzny